La Chandeleur - Η γιορτή της κρέπας - Υπαπαντή

2 février      la Chandeleur

         η γιορτή της Υπαπαντής

crêpes: une spécialité bretonne
​

La Chandeleur  ή αλλιώς "η γιορτή της κρέπας"!

Η Υπαπαντή τού Χριστού στη Γαλλία ονομάζεται Chandeleur και γιορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου με έναν ιδιαίτερο τρόπο.
Κάθε χρόνο λοιπόν αυτή την ημέρα, κατά την παράδοση, σε κάθε σπίτι τής Γαλλίας αναβιώνει το έθιμο της παρασκευής κρέπας.
 Σύμφωνα    με ενα παλιό μύθο , εάν την ημέρα της Chandeleur δεν γίνονταν κρέπες, η σοδειά του σιταριού όλης της χρονιάς θα καταστρεφοταν.

 Εξάλλου, η ετοιμασία της κρέπας ακολουθεί και ένα ακόμη έθιμο, αυτό του χρυσού νομίσματος. Οι άνθρωποι στα χωριά γύριζαν στον αέρα την πρώτη κρέπα με το δεξί τους χέρι, ενώ στο αριστερό κρατούσαν ένα χρυσό νόμισμα. Κατόπιν, τύλιγαν το νόμισμα μέσα στην κρέπα, πριν αυτή περάσει τελετουργικά από όλη την οικογένεια και καταλήξει στο δωμάτιο, σε ντουλάπι του οποίου θα φυλαγόταν μέχρι την επόμενη χρονιά. Κρατούσαν έτσι, ό,τι απέμενε από την κρέπα της προηγούμενης χρονιάς, προκειμένου να δώσουν το χρυσό νόμισμα στον πρώτο φτωχό που θα ερχόταν στο σπίτι τους. Αν όλα τα παραπάνω τηρούνταν, η οικογένεια θα είχε σίγουρα χρήματα, για όλη τη χρονιά.
 Αυτό το δημοφιλές έθιμο έχει πολλούς οπαδούς, όμως οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν την έννοια και την προέλευσή του.Oι Χριστιανοί εορτάζουν κάθε χρόνο αυτή την ημερομηνία, τη στιγμή που ο Ιησούς παρουσιάστηκε στο ναό, 40 μέρες μετά τη γέννησή του.
Η γιορτή της παρουσίας του Κυρίου, συνοδευόταν άλλοτε από λιτανεία με αναμμένα κεριά. Αυτό εξηγεί το σημερινό όνομα αυτής της γιορτής, σαντελέρ, που προέρχεται από το λατινικό καντελόρουμ και σημαίνει κεριά. Τα κεριά που ευλογούνταν στην Υπαπαντή, φυλάσσονταν προσεκτικά από τους πιστούς, που τα άναβαν σε περίπτωση κινδύνου, αφού πίστευαν ότι τους προστάτευαν.

​

Η  ΥΠΑΠΑΝΤΗ

Η γιορτή της Υπαπαντής, που εορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου κάθε χρόνο, είναι γνωστή σε όλους σαν η ιδανική ευκαιρία για να … κάνουμε να χοροπηδούν οι κρέπες. Αυτό το δημοφιλές έθιμο έχει πολλούς οπαδούς, όμως οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν την έννοια και την προέλευσή του.

Όπως οι περισσότερες γιορτές, είναι μια χριστιανική γιορτή που όμως εμπεριέχει και δοξασίες παγανιστικές πολύ παλιές.

Η παρουσία του Κυρίου

Η Υπαπαντή είναι μια χριστιανική εορτή που ονομάζεται επίσης η παρουσία του Κυρίου. Δηλαδή,οι Χριστιανοί εορτάζουν κάθε χρόνο αυτή την ημερομηνία, τη στιγμή που ο Ιησούς παρουσιάστηκε στο ναό, 40 μέρες μετά τη γέννησή του.

Άλλοτε, ονόμαζαν επίσης αυτή τη γιορτή «ο εξαγνισμός της Παρθένου», διότι εορταζόταν παράλληλα το σαράντισμα της Παρθένου Μαρίας. Ο όρος σαράντισμα, λίγο ξεχασμένος σήμερα, προσδιορίζει τη στιγμή που η νεαρή λεχώνα επανερχόταν στην καθημερινή ζωή, πηγαίνοντας στο τόπο λατρείας για να εξαγνιστεί.

Κεριά στην Υπαπαντή

Η γιορτή της παρουσίας του Κυρίου, συνοδευόταν άλλοτε από λιτανεία με αναμμένα κεριά. Αυτό εξηγεί το σημερινό όνομα αυτής της γιορτής, σαντελέρ, που προέρχεται από το λατινικό καντελόρουμ και σημαίνει κεριά.

Ανάβουμε λαμπάδες σε αυτή τη γιορτή, σε ανάμνηση ενός γεγονότος που αναφέρεται στο Κατά Λουκά Ευαγγέλιο (2,21-40). Όταν ο Ιησούς παρουσιάστηκε στο ναό, αναγνωρίστηκε ως Μεσσίας από τον Άγιο Συμεών ο οποίος τον προσφώνησε «Φως του κόσμου».

Η χρησιμοποίηση των κεριών κατά τη διάρκεια της νυκτερινής λιτανείας πάντως είναι παλαιότερη από τα χριστιανικά έθιμα. Μάλιστα, οι Ρωμαίοι της αρχαιότητας και οι Κέλτες είχαν παρόμοια έθιμα, που στόχευαν στον εξαγνισμό της γης και στην εξασφάλιση της γονιμότητας.

Άλλοτε, τα κεριά που ευλογούνταν στην Υπαπαντή, φυλάσσονταν προσεκτικά από τους πιστούς, που τα άναβαν σε περίπτωση κινδύνου, αφού πίστευαν ότι τους προστάτευαν.

Κρέπες, δοξασίες και τελετουργίες!

Στην Υπαπαντή, όλος ο κόσμος, μικροί και μεγάλοι, ακολουθούν ευχαρίστως την παράδοση του … αναποδογυρίσματος της κρέπας. Το πρώτο που κάνουν, είναι να γεύονται αυτό το νόστιμο ελαφρύ και γαργαλιστικό επιδόρπιο, αλλά μπορεί να ακολουθούν αυτό το έθιμο επίσης από πρόληψη ή για το συμβολισμό της κρέπας…

Οιωνός ευτυχίας…

Γενικά, με το να αναποδογυρίζει κάποιος κρέπες την Υπαπαντή, θεωρείται ότι εξασφαλίζει μια συνεχή ευτυχία κατά τη διάρκεια όλης της χρονιάς. Ιδιαίτερα, τα νέα κορίτσια που εύχονται να παντρευτούν, πρέπει να αναποδογυρίσουν την κρέπα έξι φορές συνέχεια, χωρίς να τη ρίξουν κάτω.

Ένα κατόρθωμα δύσκολο να πραγματοποιηθεί, αλλά που θα τους εγγυηθεί, σύμφωνα με το μύθο, ότι θα συναντήσουν τον ιδανικό σύζυγο μέσα στη χρονιά.

Μάλιστα, το να αναποδογυρίσουν την κρέπα, κρατώντας ένα νόμισμα στο άλλο χέρι, θα εξασφαλίσει την ευημερία, ακριβώς όπως και το να φυλάξουν και να διατηρήσουν την πρώτη κρέπα της Υπαπαντής, θα εξασφαλίσει καλή σοδειά…

Συμβολισμός της κρέπας

Για τους χριστιανούς, ο συμβολισμός της κρέπας είναι προφανής: με το στρογγυλό της σχήμα και το χρυσό της χρώμα, η κρέπα συμβολίζει τον ήλιο, πηγή φωτός.

Επίσης υπενθυμίζει την προσφώνηση του Αγίου Συμεών στον Ιησού.

Παρόλα αυτά, η κρέπα της Υπαπαντής θυμίζει επίσης τη γαλέτα δημητριακών που οι αρχαίοι Ρωμαίοι έτρωγαν προς τιμήν της θεάς Προσπερίν (δηλαδή Ευημερίας). Αυτό μας κάνει να σκεφτούμε ότι η γιορτή της παρουσίας του Κυρίου που εφαρμόστηκε από τον 5ο αιώνα, στόχευε στο να αντικαταστήσει τις παγανιστικές τελετές που υπήρχαν ακόμη. Όπως και να είναι, θα έχουμε όλοι την ευχαρίστηση να γευτούμε κρέπες στην Υπαπαντή, εκτός και αν κάνουμε όπως οι Μαρσεγέζοι, που δωρίζουν την ημέρα της Υπαπαντής ένα νόστιμο μπισκότο που ονομάζεται ναβέτ (μικρό σκάφος).